Expositie Slavernij in Rijksmuseum geopend

Koning Willem-Alexander heeft gisteren in het Rijksmuseum de tentoonstelling Slavernij geopend. Omdat het museum vanwege de coronamaatregelen nog niet voor publiek toegankelijk is, is de expositie voorlopig alleen open voor voor scholen van het voortgezet onderwijs in de regio van Amsterdam.

Anoniem, Tot slaaf gemaakte mannen graven trenzen, ca. 1850 Rijksmuseum.

De tentoonstelling Slavernij beslaat de Nederlandse koloniale periode van de zeventiende tot en met de negentiende eeuw. Zowel de slavernij in Suriname, Brazilië en het Caribisch gebied, als de slavernij in Zuid-Afrika en Azië komen aan bod. Ook belicht de expositie de effecten van het systeem in die periode in Nederland zelf.

Tien persoonlijke verhalen staan er centraal. Het zijn waargebeurde verhalen over mensen die in slavernij leefden en slavenhouders, mensen die zich verzetten en mensen die in slavernij naar Nederland zijn gehaald. Hoe zagen hun levens eruit? Hoe verhielden zij zich tot het systeem van slavernij? Konden zij eigen keuzes maken?

Er is aandacht voor  João, Wally, Oopjen (inderdaad, de echtgenote van Marten), Paulus, Dirk, Lohkay, Van Bengalen, Surapati, Sapali en Tula. Tien mensen die leefden in die tijd. Alle tien vertellen ze hun eigen verhaal: over het leven in slavernij of over het profiteren hiervan, over verzet en over uiteindelijk vrijheid.

Voor alle bezoekers is er een gratis audiotour die hen meeneemt in deze uiteenlopende levens. Hoofdverteller is Glenn Helberg. De tien verhalen zijn ingesproken door Remy Bonjasky, Joy Delima, Taco Dibbits, Reza Kartosen-Wong, Anastacia Larmonie, Arthur Kibbelaar, Susi en Simba Mosis, Gijs Stork, Vinod Subramaniam en Annemieke van der Vegt. Alle vertellers hebben vanuit hun eigen achtergrond een band met een van de personen. Voor families en kinderen is er een speciale interactieve audiotour.

Jacob Coeman, Surapati en een tot slaaf gemaakte bediende naast de familie Cnoll, 1665, Rijksmuseum.

In de tentoonstelling zijn objecten, schilderijen en archiefstukken te zien en gedichten en muziek te horen. Het Rijksmuseum toont objecten die daar niet eerder te zien waren, zoals voorwerpen die door mensen in slavernij werden gekoesterd, en ook werktuigen die de tot slaaf gemaakten op de plantages gebruikten.

Na de tentoonstelling kunnen de bezoekers hun indrukken en reacties verwerken in het kunstenaarsproject Look At Me Now. Kunstenaars David Bade en Tirzo Martha maken ter plekke samen met het publiek tien nieuwe beelden en installaties op basis van de persoonlijke verhalen uit de tentoonstelling. De voortgang van Look At Me Now is vanaf de opening via de website te volgen.

Tronco (meervoudige voetboei) voor het ketenen van tot slaaf gemaakte mensen, ca.1600–1800 Rijksmuseum.

Ook op andere plekken in het Rijksmuseum wordt vanaf de opening van de tentoonstelling de relatie met slavernij specifiek belicht. Ruim zeventig objecten in de collectie krijgen gedurende een jaar een tweede tekstbordje dat de tot nu toe onzichtbare relatie met slavernij toelicht.

Dirk Valkenburg, Plantage van Jonas Witsen, waarschijnlijk Palemenribo. 1707 Rijksmuseum.

De tentoonstelling is op locatie voorlopig dus alleen voor enkele schoolklassen open, maar online voor iedereen. De online tentoonstelling is te zien via de site van het Rijksmuseum. Met beeld- en audiofragmenten over de tien personen, een overzicht van de tentoonstellingszalen en objecten die tot in de kleinste details kunnen worden bekeken.

Slavernij, t/m 29 augustus in het Rijksmuseum, Amsterdam

Share