Explosie van indrukken

Recensie

Na een lange rij schilderijen duikt opeens, als vanuit het niets, een Russische datsja op, compleet met schuur, terras, buitentoilet en was aan de lijn. Het volledig ingerichte huisje is een opmerkelijke verschijning op de expositie De Grote Verandering, waarmee het Bonnefantenmuseum een bijdrage levert aan het Nederland-Ruslandjaar. In Maastricht staat de geboorte van de moderne Russische kunst centraal.

Marta Volkova en Slava Shevelenko, Schilderijen over mij.

De datsja lijkt een vreemde eend in de bijt op de expositie: het huis maakt deel uit van de enige installatie en is zo’n honderd jaar ouder dan de bijna negentig schilderijen. Toch is het werk van Marta Volkova en Slava Shevelenko hier op zijn plek. In elke kamer wordt op canvas een schilderij geprojecteerd van een kunstenaar die op de tentoonstelling is vertegenwoordigd. Volkova en Shevelenko geven per werk aan welke invloed dat op hen had.

De installatie symboliseert de invloed die de moderne Russische kunstenaars op anderen uitoefenden. Zo kreeg Kazimir Malevitsj met zijn suprematisme een grote schare navolgers, onder wie Olga Rozanova. Haar schilderij Non-figuratieve compositie (Suprematisme) heeft dezelfde geometrische kenmerken als veel werk van Malevitsj.

Aristarch Lentoelov, Moskou, 1913, collectie Tretjakovmuseum, Moskou.

De Grote Verandering beslaat de periode 1895-1917, waarin kunstenaars massaal nieuwe wegen insloegen. Velen van hen deden inspiratie op in het buitenland. Ljoebov Popova kwam in Parijs bijvoorbeeld in aanraking met het kubisme, dat ze vervolgens in haar eigen werk toepaste. En Konstantin Korovin raakte juist in de ban van het Franse impressionisme.

Léon Bakst, Het diner, 1902, collectie Russisch Staatsmuseum, Sint-Petersburg.

Vele invloeden zorgden voor een bonte stoet van stijlen, die het Bonnefantenmuseum uitstekend heeft vertaald naar een fraaie tentoonstelling. De gevarieerde selectie – figuratief, abstract, kleurrijk, donker, van grote en minder bekende namen – zorgt voor een explosie van indrukken. Toch is de opzet rustig, waardoor alle werken de ruimte krijgen. In de eerste zaal (afhankelijk van de route) hangen niet meer dan vier schilderijen. Korovins imposante doek Hammerfest. Het noorderlicht neemt daar een prominente plek in.

De meeste werken zijn afkomstig uit het Tretjakov Museum in Moskou en het Russisch Staatsmuseum in Sint-Petersburg en worden zelden uitgeleend. De kans dat al deze topstukken nog eens in Nederland samenkomen, is klein. Wie van goede kunst houdt, doet er daarom goed aan om voor 12 augustus het Bonnefantenmuseum te bezoeken. Wel één advies: neem er ruim de tijd voor; een uur is lang niet genoeg.

De Grote Verandering – Revoluties in de Russische schilderkunst 1895-1917, t/m 11 augustus in het Bonnefantenmuseum, Maastricht

Waardering: @@@@@@@@@@

Share