De wonderlijke kunst van papier

Recensie

‘Het is vast niet heel druk in CODA, want het is een relatief onbekend museum in Apeldoorn’, dacht ik onlangs in al mijn naïviteit. Ik had me niet sterker kunnen vergissen. Er waren hele volksstammen op de been. En volkomen terecht, want de huidige tentoonstelling Paper Art is een lust voor het oog.

Tekst en foto’s: Evert-Jan Pol

Jerry Kowalski, End of a system, 2015-2017.

Elke twee jaar vindt in CODA Paper Art plaats. Het museum staat dan enkele maanden in het teken van papierkunst. De meesten van ons gebruiken papier vooral om op te schrijven of – in de vorm van kranten, tijdschriften en boeken – in te lezen. De expositie in Apeldoorn toont aan dat het een veel veelzijdiger materiaal is.

Tevens bewijst de tentoonstelling nog eens dat papierkunst meer is dan origami. Hier geen gevouwen kraanvogels, maar indrukwekkende creaties, waarbij je je soms afvraagt hoe de kunstenaars het hebben kunnen maken.

Een van de eerste werken die in het oog springt is een meer dan levensgroot hoofd van karton. Het ligt op de kop, alsof het is omgerold en niet meer overeind kan komen. Ernaast ligt een reusachtige lepel, eveneens van karton. Beide stukken zijn gemaakt door Jerry Kowalski, een van de 39 deelnemende kunstenaars.

(Tekst gaat verder onder de foto’s)

Warren King, Grandfather’s Friend and Arrival Times, 2017.

Gabi Rets, Wanderer (detail), 2018.

Barbara de Vries, Selfies (detail), 2019.

Rosa Everts, Bagage, 2018.

Joris Kuipers, Zonder titel, 2017.

Iets verderop zitten vijf figuren – allemaal iets ouder – aan een tafel. Ook deze beeldengroep van Warren King is vervaardigd van karton. Menselijke en dierlijke figuren en andersoortige objecten in diverse kleuren wisselen elkaar af in deze wonderlijk paperen wereld. Samen laten ze de verschillende gezichten van papier zien.

Het fragiele materiaal blijkt zich te lenen voor uiteenlopende creaties. Soms is het op het eerste gezicht niet eens duidelijk dat een kunstwerk van papier is gemaakt. Neem nu de beelden van Jan Eric Visser: wie niet beter weet, zou denken dat ze van steen zijn. Toch vormt oud paper de hoofdmoot, in combinatie met kaarsstompjes en huisvuil. Onvervalste recyclekunst dus. Oud papier is daar uiteraard bij uitstek geschikt voor; het is immers overal.

Twee beelden van Jan Eric Visser, beide zonder titel.

En je kunt er in de kunst enorm veel kanten mee op, blijkt tijdens de rondgang door de tentoonstelling. Je kunt er ‘gewoon’ op tekenen: ook dat is papierkunst. Of het papier zelf als ‘tekenpen’ gebruiken, zoals Gabi Rets deed op een witte muur. Of er een hele installatie mee maken.

De mogelijkheden zijn zó divers dat er ruim voldoende stof is voor een zeer afwisselende tentoonstelling. Waarin de bezoeker onder meer kan rondsnuffelen in een verlaten huisje en dwalen door een wonderlijk woud.

Het verbaast me niet dat ik deze dag lang niet de enige belangstellende ben. Ik keek mijn ogen uit, in verwondering.

CODA Paper Art 2019, t/m 27 oktober in CODA, Apeldoorn

Waardering: @@@@@@@@@@

Share