De vooruitziende blik van drie joodse verzamelaars

De drie joodse verzamelaars Andries van Wezel, Willem Wolff Beffie en Salomon Slijper hadden een vooruitziende blik toen ze tussen 1885 en 1940 hun kunstcollecties aanlegden. Het Joods Historisch Museum toont een selectie uit deze drie verzamelingen.

George Hendrik Breitner, Damrak te Amsterdam, ca. 1903. Amsterdams Historisch Museum (in langdurige bruikleen van Rijksmuseum, Amsterdam)

In een tijd dat de meeste verzamelaars op veilig speelden en zich richtten op gevestigde namen, hadden Van Wezel (1856-1921), Beffie (1880-1950) en Slijper (1884-1971) het lef om betrekkelijk onbekende kunstenaars te steunen. Bijna niemand had nog gehoord van Mondriaan, Chagall, Breitner of Isaac Israels, maar dat weerhield de drie verzamelaars niet werk van hen aan te kopen.

© Marc Chagall, De Violist, 1912-1913, Stedelijk Museum Amsterdam, in bruikleen van het Instituut Collectie Nederland (ICN), Rijswijk / Amsterdam. C/o Pictoright Amsterdam 2010.

En daar bleef het niet bij. De verzamelaars raakten ook bevriend met de kunstenaars die zij steunden en stimuleerden hen. In sommige gevallen voorzagen ze zelfs in het levensonderhoud van kunstenaars, al dan niet door aankopen. Van Wezel was bijvoorbeeld voor Eduard Karsen en Willem Witsen een echte weldoener. Diamantair Beffie stelde op zijn beurt de Fransman Le Fauconnier in staat tijdens de Eerste Wereldoorlog in Nederland door te werken. En verzamelaar Slijper kocht vanaf het begin werk van zijn goede vriend Piet Mondriaan.

De collectie van Van Wezel, die vooral belangstelling had voor Amsterdamse impressionisten als Breitner en Isaac Israels, bleef intact door een legaat aan het Rijksmuseum. Ook Slijpers’ omvangrijke verzameling bleef in Nederland bijeen doordat hij deze naliet aan het Gemeentemuseum Den Haag. De indertijd naar internationale maatstaven ongekend belangrijke collectie Beffie viel echter uiteen. Werk van onder anderen Chagall, Kandinsky, Klee en Sluijters belandde in prominente musea wereldwijd. Maar doordat zij belangrijke stukken beschikbaar stelden voor deze expositie, kan ook een beeld wordt geschetst van zijn verzameling.

Gedurfd Verzamelen. Van Chagall tot Mondriaan, t/m 16 mei in het Joods Historisch Museum, Amsterdam

Share