Boijmans mag collectie Koenigs houden

Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam mag de Koenigs Collectie houden. Dat heeft de Hoge Raad beslist. Hiermee komt een eind aan langlopende juridische kwestie over deze omvangrijke tekeningenverzameling.

De Koenigs collectie bestaat uit 2.600 tekeningen van oude meesters. De gefortuneerde Duitse zakenman Franz Koenigs (1881-1941) bracht die verzameling in korte tijd bijeen. Behalve tekeningen kocht hij ook tientallen schilderijen.

Na de Beurskrach van 1929 en de daaropvolgende Grote Depressie in het begin van de jaren 30 had Koenigs dringend geld nodig. De inmiddels in Nederland woonachtige zakenman leende in oktober 1931 ruim 1 miljoen gulden en bijna 20.000 Engelse pond van de Amsterdamse bank Lisser & Rosenkranz. Zijn verzameling diende als onderpand. Toen hij op 2 april 1940 zijn lening moest terugbetalen besloot hij de collectie over te dragen aan de bank, die daarmee eigenaar werd.

Op 9 april 1940 verkocht Lisser & Rosenkranz de gehele collectie aan de Rotterdamse zakenman en kunstverzamelaar Daniël George van Beuningen. Een deel schonk hij aan Museum Boymans (toen nog geschreven met een y en zonder de latere toevoeging Van Beuningen). In 1958 kwamen de erven Van Beuningen met de gemeente Rotterdam een verkoop en schenking van de resterende verzameling aan Museum Boymans overeen. De verwerving van de collectie was reden voor wijziging van de naam in Museum Boijmans Van Beuningen.

Koenigs kleindochter Christine Koenigs vindt echter dat een deel van de collectie buiten het bezit van Lisser & Rosenkranz viel en dus nog toebehoort aan de familie. Die ze telkens verloor. De meest recente en afsluitende rechtszaak was het cassatieberoep bij de Hoge Raad. Dit was een hoger beroep tegen de beslissing in het voordeel van Boijmans door het Gerechtshof Den Haag op 5 maart 2019.

    Fra Bartolommeo (1472-1517), Sint-Joris doodt de draak, Museum Boijmans Van Beuningen (voormalige Collectie Koenigs).

Museum Boijmans Van Beuningen is blij met de definitieve uitspraak ook al twijfelde het niet over de uitkomst. “Het was altijd al klip en klaar dat de Koenigs Collectie in haar geheel toebehoort aan Museum Boijmans Van Beuningen en zo zal er nu toch echt een einde komen aan meer dan 25 jaar ongegrond en hinderlijk procederen”, aldus directeur, Sjarel Ex.

Komend jaar verhuist de Koenigs Collectie naar het gloednieuwe Depot Boijmans Van Beuningen. Het eerste publiek toegankelijke kunstdepot ter wereld opent in het najaar van 2021 de deuren voor het publiek. Museum Boijmans Van Beuningen zelf is nu gesloten en heropent in 2026.

Share