Boijmans koopt tekening Van Eyck

Nieuws

Museum Boijmans Van Beuningen heeft een tekening van Jan van Eyck of navolger weten aan te kopen. Het museum noemt de vijftiende-eeuwse aanwinst spectaculair.

De tekening toont de kruisiging van Christus. Voor een hoge horizon, met Jeruzalem op de achtergrond, is het kruis waaraan Jezus hangt te zien tussen de twee andere kruizen en te midden van een enorme mensenmassa. Op de voorgrond treurt moeder Maria in gezelschap van andere vrouwen. Volgens het Boijmans is de tekening “verbluffend in de consequent verfijnde en gedetailleerde uitvoering”.

Friso Lammertse, conservator van Museum Boijmans Van Beuningen ontdekte de tekening al in 2012. Hij werd er tijdens zijn voorbereiding voor de tentoonstelling De weg naar Van Eyck door een vakgenoot op gewezen. De precieze verblijfplaats van het werk was onbekend. Via omwegen werd de tekening gevonden in het noorden van het land.

Jan van Eyck, atelier of navolger van. Maaseik ?, c. 1390/1400 – Brugge1441, Kruisiging, circa 1440-1450, Goud- en zilverstift, pen in zwarte inkt op geprepareerd papier. Collectie Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam.

Een Groningse psychiater en verzamelaar had de prent in 1971 voor tien gulden op een inboedelveiling in Slochteren gekocht. De voorstelling herinnerde hem aan een schilderij van Jan van Eyck uit circa 1430-35 in het Metropolitan Museum of Art in New York. Hij meende dat de tekening uit dezelfde periode moest dateren. De toenmalige directeur van het Rijksprentenkabinet in Amsterdam oordeelde echter op basis van een zwart-wit foto dat het om een negentiende-eeuwse kopie ging.

Na uitvoerig onderzoek is echter vastgesteld dat het een werk is uit de vijftiende eeuw. Tijdens een symposium in Boijmans, direct na afloop van de Van Eyck-tentoonstelling is het kunstwerk door zes internationale specialisten beoordeeld. Sommigen zijn ervan overtuigd dat het een tekening van Jan van Eyck zelf is. Anderen zien haar als een werk van een medewerker of van een navolger uit de tweede helft van de vijftiende eeuw.

De ontdekking van de tekening is volgens het Boijmans één van de meest spectaculaire vondsten op het gebied van de vroege Nederlandse tekenkunst van de afgelopen decennia. Uit de vijftiende eeuw zijn wereldwijd namelijk slechts zevenhonderd tekeningen van Nederlandse kunstenaars bewaard gebleven. Daarvan is bij hooguit twee procent de kunstenaar bekend is.

Het museum kon de tekening aankopen met steun van de Vereniging Rembrandt en haar Dura Kunstfonds, Stichting Museum Boijmans Van Beuningen, het Mondriaan Fonds en het VSBfonds. Het werk is de komende weken nog te zien in Museum Boijmans Van Beuningen, waarna het voor een korte periode naar Parijs vertrekt. Daar is het dan onderdeel van een tentoonstelling van oude tekeningen – uit de collectie van het Boijmans – in Fondation Custodia.

Share