15de-eeuws topstuk te zien in Rijksmuseum

De heilige Hiëronymus en de heilige Catharina van Alexandrië, Brugge of Brussel ca. 1480-1490, olieverf op paneel. Bruikleen van de Broere Charitable Foundation.

Het Rijksmuseum toont vanaf vandaag het vijftiende-eeuwse schilderij De heilige Hiëronymus en de heilige Catharina van Alexandrië. Dit werk was nog nooit eerder te zien in een museum. De Broere Charitable Foundation gaf het stuk in langdurige bruikleen.

Het paneel is geschilderd tussen 1480 en 1490 in Brugge of Brussel. Te zien achter een vergulde arcade zijn de heiligen Hiëronymus en Catharina van Alexandrië voor een weids landschap. Ze zitten in een tuin op een zodenbank voor een rozenhaag. Hiëronymus is vergezeld door de leeuw. Aan Catharina’s voeten ligt een smeulend, gebroken houten rad en naast haar ligt een zwaard, beide symbolen van haar martelaarschap.

De koningsdochter Catharina gold als rolmodel voor rijke, hoofse vrouwen en als zodanig is zij hier ook afgebeeld. Ze heeft naar de mode van die tijd een hoog geschoren voorhoofd en is voorgesteld in een met bont gevoerd overkleed van zijde. Het kostbare hartvormige boek dat ze vasthoudt, bevat waarschijnlijk wereldlijke liefdesliederen.

De anonieme kunstenaar werkte in de navolging van de Brusselse schilder Rogier van der Weyden. Zo herinnert het maaswerk en de figuur van Hieronymus aan schilderijen van Van der Weyden en Catharina’s handen, inclusief het hartvormige boek aan twee portretten van de in Brussel werkzame Meester van Sint Goedele.

Op de voorgrond zijn enkele planten zeer natuurgetrouw weergegeven, waaronder het bosviooltje, de paardenbloem en de akelei. Op de achtergrond is een weids landschap afgebeeld met enkele laatgotische gebouwen, een vijver met twee zwanen en in de verte de contouren van een stad met daarachter hoge bergen.

Volgens het Rijksmuseum verkeert het gedetailleerde schilderij in zeer goede staat en is het van hoge kwaliteit. “Vergelijkbare werken uit de 15de eeuw komen vandaag de dag zelden op de markt en met dit uitzonderlijke Zuid-Nederlandse werk is een leemte in de collectie van het Rijksmuseum gevuld”, aldus Matthias Ubl, conservator vroege Nederlandse schilderkunst.

De Broere Charitable Foundation is opgericht door Jacobus en Bastiaan Broere, stichters van de Nederlandse scheeps- en olieopslagmaatschappij Gebr. Broere N.V. in Dordrecht. De stichting heeft tot doel medisch onderzoek te stimuleren en ondersteunt ook culturele initiatieven. Eerder gaf de stichting al acht andere werken in langdurig bruikleen aan het Rijksmuseum, waaronder Hollandse schepen op een kalme zee van Willem van de Velde II, uit 1665 en Venus en Mars verrast door Vulcanus van Joachim Wtewael, uit 1610.

Share