Rijksmuseum koopt Hollands meisje van Liotard

Nieuws

De Britse overheid heeft vandaag bekendgemaakt dat ze een exportvergunning verleent voor het schilderij Hollands meisje aan het ontbijt van Jean-Etienne Liotard. Het Rijksmuseum kocht het van een Britse adellijke familie die het meer dan 240 jaar in bezit had.

Het museum noemt het schilderij is een intieme ode aan de schilderkunst van de Gouden Eeuw. De rondreizende pastelschilder Liotard maakte het werk tijdens een lang verblijf in Nederland rond 1756.

Hollands meisje aan het ontbijt geldt als een van de mooiste kunstwerken van Jean-Étienne Liotard (1702-1789). Hij gaf als een van de eerste buitenlandse achttiende-eeuwse kunstenaars blijk van zijn fascinatie voor de schilderkunst van de Gouden Eeuw. Het kleine doek verbeeldt een jonge vrouw in een typisch Hollands interieur.

 

Jean-Etienne Liotard (1702-1789), Hollands meisje aan het ontbijt, ca 1756-57, olieverf op doek, Rijksmuseum, Amsterdam.

Jean-Etienne Liotard (1702-1789), Hollands meisje aan het ontbijt, ca 1756-57, olieverf op doek, Rijksmuseum, Amsterdam.

 

Alle kenmerken van een zeventiende-eeuws genrestuk zijn aanwezig: een alledaagse scène, de intieme sfeer, de sobere kleurstelling, de verfijnde stofuitdrukking en het kerkinterieur op de achtergrond. Toch zijn alle meubels en tafelstukken uit Liotards eigen tijd. Het tafereel doet denken aan de bekende interieurscènes van zijn voorgangers Johannes Vermeer, Gerard Dou en Frans van Mieris.

Hollands meisje aan het ontbijt straalt dezelfde rust, intimiteit en eenvoud uit als Het Melkmeisje van Vermeer”, aldus Taco Dibbits, directeur van het Rijksmuseum. “De schilder laat ons heel dichtbij komen. Aandachtig schenkt ze koffie. Ze laat zich niet afleiden door de miljoenen bezoekers die haar straks gaan zien.”

De in Genève geboren Zwitserse kunstenaar Jean-Étienne Liotard kwam in 1755 naar Nederland na lange verblijven in Wenen, Parijs en Londen. In die steden had hij veel succes als portrettist en in ons land zette hij zijn portretcarrière voort.

Liotard trouwde in 1756 met de Amsterdamse Hugenote Marie Fargues, van wie het Rijksmuseum een prachtig pastelportret in de collectie heeft. Hun oudste zoon vestigde zich in Nederland en ontfermde zich over de nalatenschap van zijn vader.

Van Liotard zijn ongeveer dertig olieverfschilderijen bekend, tegenover ongeveer 540 pastels, waarvan het Rijksmuseum er een aantal in bezit heeft. Door het onderwerp van het schilderij, de wijze waarop dat is verbeeld en de nauw met Nederland verbonden historische achtergrond zie het museum de nieuwe aanwinst als “een iconisch hoogtepunt van de nationale collectie”. Het doek voegt zich bij de werken van Liotard die zijn Nederlandse erfgenamen eind negentiende eeuw schonken.

Hollands meisje aan het ontbijt was in bezit van de kunstenaar zelf tot hij het in 1774 in Londen liet veilen. De koper was zijn voornaamste Engelse opdrachtgever, de tweede Graaf van Bessborough (1704-1793). Het doek was tot nu toe altijd in bezit van diens nazaten.

Het portret is vanaf half januari voor het eerst te zien in het Rijksmuseum. Na presentatie in de Eregalerij krijgt het werk een prominente plek in de zalen met achttiende-eeuwse kunst.

Share