Maris, Weissenbruch en andere Nederlanders in Barbizon

Anton Mauve, Vrouw die vlas kneust, 1886-1887, De Mesdag Collectie, Den Haag.

Recensie

Frankrijk had in de negentiende eeuw een enorme aantrekkingskracht op kunstenaars, en velen – onder wie Van Gogh en Mondriaan – vertrokken daarom naar Parijs. De tentoonstelling Nederlanders in Barbizon in De Mesdag Collectie maakt duidelijk dat niet enkel de stad aantrekkelijk was voor kunstenaars; ook het kunstenaarsdorp Barbizon en het nabijgelegen landschap van Fontainebleau waren erg in trek. De ongerepte natuur, met oude bomen en rotsformaties, diende tot inspiratie voor vele kunstenaars, en zorgde voor een stijl die erg geliefd was bij verzamelaars. Hendrik Willem Mesdag bijvoorbeeld, verzamelde tijdens zijn leven een grote hoeveelheid Barbizon-kunst, die nu het zwaartepunt vormt van De Mesdag Collectie.

Tekst: Liesbeth Visee

De tentoonstelling beslaat de periode rond 1840 – toen de eerste kunstenaars in Barbizon neerstreken – tot aan het einde van de bloeitijd, zo rond 1900. In plaats van chronologisch is ze thematisch ingedeeld, met aandacht voor scènes met bos, rotsformaties en het dorpsleven in Barbizon. Helaas komen deze thema’s niet echt uit de verf; afgezien van een aanduiding van het thema op de muur ontbreken tekst en uitleg. De ruimtes zelf zijn vanwege het bepalende decor lastig in te richten, maar geven daardoor ook een beetje een stoffige indruk. De donkere belichting helpt helaas ook niet mee. Een mooie aanvulling vormt wel de tuin van het museum, waarop zicht is vanuit de grote ramen, die zo bijna een verlengstuk lijkt te worden van de afgebeelde landschappen.

Met werken van onder anderen Camille Corot, Théodore Rousseau, Anton Mauve en Jan Hendrik Weissenbruch is er zeker herkenning voor liefhebbers van de Barbizon-stijl. Het overzicht vertelt een verhaal van de kunstenaars die zich daar definitief vestigden, maar ook van Nederlandse kunstenaars die zich door deze ‘Franse’ kunst lieten inspireren. Veel aandacht is hier echter niet voor; de nadruk ligt op de werken zelf. Door de werken op deze manier op zichzelf te laten staan, komen verschillen in stijl tussen de kunstenaars extra duidelijk naar voren.

Interessant is ook de toevoeging van een hedendaags element. Fotograaf Kenny Nagelkerke nam foto’s van een aantal locaties op bekende schilderijen uit Barbizon anno 2017. Het resultaat is een speels contrast tussen de kraakheldere fotografie en de vluchtige impressies van de schilderijen. Het is jammer dat de foto’s niet naast de originele schilderijen hangen. Dat zou het geheel nog sprekender gemaakt hebben.

(Tekst gaat verder onder de foto’s)

Jacob Maris, Landschap met rotsen, Fontainebleau, 1864, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Rijswijk.

Johan Hendrik Weissenbruch, Huis van Millet te Barbizon, 1900, privécollectie.

Naar het schilderij Huis van Millet te Barbizon van J.H. Weissenbruch, 2017, Foto: Kenny Nagelkerke.

De vrij kleine tentoonstelling, bestaande uit vier ruimtes, vormt een aanvulling op Nederlanders in Parijs, 1789-1914 in het Van Gogh Museum. Ze laat een andere kant zien van de manieren waarop Frankrijk kunstenaars inspireerde, en toont de verschillende schilderstijlen die daarvan het gevolg waren. Nederlanders in Barbizon is in zekere zin een verlengde van de vaste collectie van De Mesdag Collectie geworden, aangevuld met een aantal in het oog springende bruiklenen. Wat inhoud betreft een goed overzicht, maar mede door de inrichting helaas niet een zeer overtuigende presentatie.

Nederlanders in Barbizon, t/m 7 januari 2018 in De Mesdag Collectie, Den Haag

Waardering: @@@@@@@@@@

Meer van Liesbeth Visee

Share