Geprint porselein, primeur Gemeentemuseum Den Haag

Olivier van Herpt (1989), Arcanum, 2017, geprint porselein. Basement: Delft, circa 1695, aardewerk met tinglazuur, Gemeentemuseum Den Haag Foto: Gemeentemuseum Den Haag / Gerrit Schreurs.

In opdracht van Gemeentemuseum Den Haag voorzag ontwerper Olivier van Herpt (1989) een ‘verweesde’ sokkel van een Delfts blauwe bloemenpiramide van een nieuwe ‘toren’. Hij bouwde die laag voor laag op met een door hemzelf ontwikkelde 3D-printer. Met dit geprint porselein heeft het museum een primeur in huis.

Het museum bezit een aantal Delftse tulpenvazen uit de zeventiende eeuw die zijn opgebouwd uit diverse gestapelde onderdelen. Soms gaat het om een enkel onderdeel dat bewaard is gebleven, zoals in het geval van de nu weer complete piramide.

De titel van het werk, Arcanum, verwijst naar het geheime fabricageprocedé van het gewilde Chinese porselein dat fabrikanten in het zeventiende-eeuwse Europa koortsachtig probeerden te achterhalen. Bij gebrek aan porseleinklei, kaolien, wist men in Delft met tinglazuren aardewerk te produceren dat in verschijningsvorm porselein het beste imiteerde. Eeuwen later kan volgens het museum het ontwerpproces van Van Herpt ook gezien worden als een zoektocht naar het arcanum.

Van Herpt ontwikkelde tijdens zijn afstuderen aan de Design Academy Eindhoven een 3D-printer voor het printen van aardewerk. Laag voor laag kan hij hiermee de meest uiteenlopende vormen produceren. Bovendien staat het nieuwe digitale ontwerpprocedé het toe uniforme elementen naar wens te vergroten of te verkleinen.

Als knipoog naar het arcanum experimenteerde Van Herpt speciaal voor het Gemeentemuseum voor het eerst met het printen van porselein. Dit bemoeilijkte het procedé omdat het materiaal tijdens het drogen en bakken flink krimpt en porselein op een hoge temperatuur (ongeveer 1300 graden) moet worden afgebakken. Voor de onderdelen gebruikte hij kobalt, het pigment dat Delfts aardewerk en Chinees porselein hun karakteristieke blauw-witte kleurstelling geeft.

De aanwinst markeert een nieuw hoofdstuk in het tulpenvazenproject dat het museum in 2007 startte. Eerder hebben Ineke Hans, Wieki Somers en Jurgen Bey onderdelen van voorheen meerdelige Delfts blauwe vazen bekroond met aanvullingen naar eigen ontwerp. Arcanum is nu te zien in Gemeentemuseum Den Haag.

Share