Betoverend werk van ‘vergeten’ kunstenaar Gerard Hordijk

Recensie

Musea in heel Nederland vieren dit jaar de honderdste verjaardag van kunststroming De Stijl. Zo ook Museum Flehite, al kiest dat een opvallende invalshoek, met een tentoonstelling over Gerard Hordijk, een goede vriend van het De Stijl-icoon Piet Mondriaan.

Tekst en foto’s: Evert-Jan Pol

Gerard Hordijk, Port L’île-aux-Moines, 1933, collectie Meentwijck.

De aanleiding lijkt misschien een beetje vergezocht, want Hordijk liet zich niet inspireren door zijn vriend. In tegenstelling tot Mondriaan bleef hij de figuratie immer trouw. Kleuren speelden overigens wel een grote rol in zijn werk, maar hij beperkte zich niet tot de primaire varianten.

Desalniettemin is deze tentoonstelling wel degelijk op haar plek in dit themajaar. De Stijl inspireerde velen en dus is het best verfrissend te zien dat er ook kunstenaars waren die hun eigen weg gingen. Ook al waren ze bevriend met leden van de groep.

In 1927 woonde Hordijk zelfs gelijktijdig met Mondriaan in het ateliercomplex aan de Rue du Départ in Parijs. Hordijk maakte in dat jaar een portret van Mondriaan en de twee schilders raakten bevriend.

Gerard Hordijk, Badene vrouwen en spelende kinderen aan een meer in Zuid-Frankrijk, ca. 1930, collectie Marcel Gieling.

Hoewel Mondriaan in zijn Parijse periode al een belangrijke kunstenaar was, wist hij zijn nu wereldberoemde abstracte composities niet of nauwelijks aan de man te brengen. Hordijk daarentegen, had wel veel commercieel succes. Misschien was dat ook wel een reden dat hij nooit de overstap maakte naar de abstracte kunst.

Tegenwoordig is Mondriaan wereldberoemd, maar de naam Gerard Hordijk zegt maar weinigen iets. De tentoonstelling in Museum Flehite laat zien hoe onterecht dat is. Hordijks werk is betoverend mooi, en dan met name zijn stadsgezichten en landschappen.

Het had trouwens maar weinig gescheeld of deze expositie was er nooit geweest. Een groot deel van zijn oeuvre bevond zich in 2005 in een monumentaal New Yorks pand dat gesloopt zou worden. De weduwe van Hordijks zoon had het aan een projectontwikkelaar verkocht.

Gerard Hordijk, Margaret aan tafel, met zicht op Gibraltar, 1931, collectie Meentwijck.

De advocaten die voor de eigenaar de sloopvergunning moesten regelen, kwamen vervolgens in contact met de Utrechtse kunsthandelaar Marcel Gieling, die Hordijks werk kende. Die vloog direct naar Amerika en redde daar net op tijd de nalatenschap van de schilder. Zodat Museum Flehite hem nu de erkenning kan geven die hij verdient.

Gerard Hordijk, buurman en vriend van Piet Mondriaan, t/m 24 september in Museum Flehite, Amersfoort

Waardering: @@@@@@@@@@

Share